Ρόδος

Χοροί

Ελληνικοί χοροί
Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Πέρα στους πέρα κάμπους (μορφή Ρόδου)

Πέρα στους πέρα κάμπους (μορφή Ρόδου)

Ρόδος, Ελλάδα

Ρόδος

Πέρα στους πέρα κάμπους

Τραγούδι παραδοσιακό πιθανότατα από τη Ρόδο της Δωδεκανήσου. Η μουσική και οι στίχοι του τραγουδιού είναι καταχωρισμένοι στον Σταμάτη Χατζηδάκη. Ο ρυθμός του κομματιού είναι 2/4. Διδάσκονται τρεις μορφές (Κως, Ρόδου, Τήλου) στις χορευτικές ομάδες αλλά είναι ένας χορός που πλέον χρησιμοποιείται μόνο για παραστάσεις χορευτικών συγκροτημάτων.

Ζερβόδεξος (μορφή Αφάντου Ρόδου)

Ρόδος

Ρόδος

Ζερβόδεξος

Χορός από το χωριό Αφάντου της Ρόδου. Το όνομά του το πήρε από την αλλαγή κατεύθυνσης των χορευτών πότε προς τα ζερβά (αριστερά) και πότε προς τα δεξιά. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αμφίδρομη το οποίο αλλάζει κατά τη διάρκεια του χορού σε δύο ομόκεντρους κύκλους οι οποίοι έχουν αντίθετοι φορά. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι με το αριστερό χέρι πάνω από τον δεξιό ώμο τους κρατώντας συνήθως μαντίλι του οποίου την άκρη ρίχνουν στην πλάτη τους, την άκρη του οποίου κρατά με το δεξί χέρι ο επόμενος χορευτής ή χορεύτρια. Επιπλέον, να τονίσουμε ότι είναι ένας εύθυμος χορός που τον παράγγελναν στις πρωινές ώρες, όταν πια είχαν όλοι κουραστεί, ώστε να ζωντανέψει και πάλι το γλέντι, καθώς οι συνεχείς στροφές συμβάλλουν στην εύθυμη ατμόσφαιρα του χορού, πολύ περισσότερο όταν, συχνά, ο λυράρης κατευθύνει τους χορευτές έξω από το σπίτι, το καφενείο ή την πλατεία, όπου γίνεται το γλέντι ή πάνω σε τοίχους, σε ρυάκια κλπ.

Ζερβόδεξος (μορφή Καλυθιών Ρόδου)

Ζερβόδεξος (μορφή Καλυθιών Ρόδου)

Ρόδος

Ρόδος

Ζερβόδεξος

Αποκριάτικος χορός από το χωριό Καλυθιές της Ρόδου. Το όνομά του το πήρε από την αλλαγή κατεύθυνσης των χορευτών πότε προς τα ζερβά (αριστερά) και πότε προς τα δεξιά. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο όλοι μαζί  ή ανά τριάδες- τετράδες που άλλαζαν μεταξύ τους θέσεις κατά το γρήγορο μέρος της μουσικής, με κατεύθυνση αμφίδρομη. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή ή χορεύτριας.

Βλάχα (μορφή Ρόδου)

Βλάχα (μορφή Ρόδου)

Ρόδος

Ρόδος

Βλάχα

Αποκριάτικος χορός από το χωριό της Απολλακιάς (όπου υπάρχει και τραγούδι) αλλά και στα Σιάννα και Μονόλιθο, χωριά της Ρόδου που είναι απέναντι από το νησί της Χάλκης απ’ όπου προέρχεται και ο χορός. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι από τους ώμους ή σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί.