Χάλκη

Χοροί Νοτίου Αιγαίου

Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Βλάχα (μορφή Χάλκης)

Βλάχα (μορφή Χάλκης)

Χάλκη

Χάλκη

Βλάχα

Αποκριάτικος χορός από τη Χάλκη. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι από τους ώμους. Επισημαίνεται ότι ο χορός χορεύεται κατά τις πρωινές ώρες για να ξεκουράσει τους χορευτές από την ολονύχτια “σούστα” και ότι σύγχρονα χορεύεται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Ζερβόδεξος (μορφή Χάλκης)

Ζερβόδεξος (μορφή Χάλκης)

Χάλκη

Χάλκη

Ζερβόδεξος

Χορός από τη Χάλκη. Το όνομά του το πήρε από την αλλαγή κατεύθυνσης των χορευτών πότε προς τα ζερβά (αριστερά) και πότε προς τα δεξιά, αν και στην πραγματικότητα είναι μόνο ζερβά. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με φορά ωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το δεξί χέρι πάνω από το αριστερό του επόμενου χορευτή. Επισημαίνεται ότι ο χορός αυτός χορεύεται τις πρωινές ώρες για να ξεκουραστούν οι χορευτές, γι’ αυτό και έχει πολύ αργή μελωδία και βήματα.

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Αγαθονήσι,Αστυπάλαια,Κάρπαθος,Κάσος,Λειψοί,Λέρος,Μεγίστη,Νίσυρος,Πάτμος,Ρόδος,Σύμη,Τήλος,Χάλκη

Αγαθονήσι

Ίσσος

Χορός που συναντάται σε όλα τα Δωδεκάνησα, μάλλον με προέλευση από την Κάλυμνο. Γράφεται και “Ίσος” ή “Ίσιος” αλλά ανά νησί έχει και άλλο όνομα συνήθως από το όνομα του σκοπού που το συνοδεύει:”Σιανός” στην Πάτμο, “Ομπρός” ή “Αποστολίτικο” σε Νίσυρο, “Του Άη Παντελεήμονα” σε Τήλο, “Λέρικος” σε Λέρο, “Μελαχροινό” ή “Σιανός” σε Κω κλπ. Συνήθως τον παραγγέλουν στα όργανα ως “Λέρικο”, “Αποστολίτικο” ή “Καλύμνικο”. Το όνομά του προέρχεται από το αργό, στρωτό βήμα του. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή.

Σούστα (μορφή Χάλκης)

Σούστα (μορφή Χάλκης)

Χάλκη

Χάλκη

Χορός που συναντάται σε όλα τα Δωδεκάνησα (μορφή Χάλκης). Το όνομά του προέρχεται από την επιτόπια παλινδρομική κίνηση των χορευτών που λέγεται σουστάρισμα. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή.