Λέρος

Χοροί

Ελληνικοί χοροί
Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Ευζωνάκια

Ευζωνάκια

Λέρος

Λέρος

Ευζωνάκια

Αποκριάτικος αντρικός χορός από τη Λέρο. Το όνομά του προέρχεται από τη σατιρική μίμηση των “ευζώνων” με την εκτέλεση “στρατιωτικών” παραγγελμάτων. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι κύκλος αρχικά, με τους χορευτές να χορεύουν ελεύθερα ανάλογα με τα παραγγέλματα, και μετά να γίνεται τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή, με τους χορευτές να χορεύουν “γρήγορο χασάπικο” με λαβή από τους ώμους.

Καριώτικα

Καριώτικα

Λέρος

Λέρος

Καριώτικα

Χορός από τη Λέρο. Το όνομά του ίσως δηλώνει την προέλευσή του από την Ικαρία. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι από τις παλάμες στο ύψος των ώμων.

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Αγαθονήσι,Αστυπάλαια,Κάρπαθος,Κάσος,Λειψοί,Λέρος,Μεγίστη,Νίσυρος,Πάτμος,Ρόδος,Σύμη,Τήλος,Χάλκη

Αγαθονήσι

Ίσσος

Χορός που συναντάται σε όλα τα Δωδεκάνησα, μάλλον με προέλευση από την Κάλυμνο. Γράφεται και “Ίσος” ή “Ίσιος” αλλά ανά νησί έχει και άλλο όνομα συνήθως από το όνομα του σκοπού που το συνοδεύει:”Σιανός” στην Πάτμο, “Ομπρός” ή “Αποστολίτικο” σε Νίσυρο, “Του Άη Παντελεήμονα” σε Τήλο, “Λέρικος” σε Λέρο, “Μελαχροινό” ή “Σιανός” σε Κω κλπ. Συνήθως τον παραγγέλουν στα όργανα ως “Λέρικο”, “Αποστολίτικο” ή “Καλύμνικο”. Το όνομά του προέρχεται από το αργό, στρωτό βήμα του. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή.

Γιαβρί

Γιαβρί

Λέρος

Λέρος

Χορός από τη Μικρά Ασία και την Πόλη όπως χορεύεται στην Λέρο. Λέγεται ο “Κόνιαλης” ή και “Γιαβρί” στη Λέρο, από το ομώνυμο τραγούδι που σημαίνει στα τουρκικά “μικρό μου, μωρό μου, ψυχή μου”. Το όνομά του πιθανόν προέρχεται από την καταγωγή του σκοπού από το Ικόνιο. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι ζευγαρωτό, και χορεύεται από ένα ή περισσότερα ζευγάρια αντικρυστά και ελεύθερα χωρίς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Στη Λέρο έχει το βήμα του “μπάλλου”, ενώ στην Κύπρο και στα πιο πολλά νησιά του Αιγαίου χορεύεται γενικά στο Αιγαίο ως “συρτός”.