Κύθνος

Χοροί Νοτίου Αιγαίου

Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Καλαματιανός (μορφή Κύθνου)

Καλαματιανός (μορφή Κύθνου)

Κύθνος

Κύθνος

Καλαματιανός

Πανελλήνιος χορός με καταγωγή από τη Ρούμελη και το Μωρηά, όπως χορεύεται στην Κύθνο. Το όνομά του το πήρε πιθανότατα από το τραγούδι “Μαντήλι Καλαματιανό”. Έχει μουσικό μέτρο 7/8. Το χορευτικό σχήμα στην Κύθνο είναι ζευγαρωτό με κατεύθυνση αντιωρολογιακή, αλλά μπορούμε να συναντήσουμε και τη δομή τόξου. Η διάταξη των ζευγαριών είναι πλαϊνή και χορεύουν πολλά ζευγάρια μαζί . Η λαβή είναι από τις παλάμες στο ύψος των ώμων. Επιπλέον, να τονίσουμε ότι ο “Καλαματιανός” είναι ο πρώτος χορός του γλεντιού πριν τους “συρτομπάλλους”.

Καρσιλαμάς (μορφή Κύθνου)

Καρσιλαμάς (μορφή Κύθνου)

Κύθνος

Κύθνος

Χορός από τη Μικρά Ασία και την Πόλη όπως χορεύεται στην Κύθνο. Το όνομά του πιθανόν προέρχεται από την τούρκικη λέξη karsi=αντίκρυ ή το karsilamak= υποδέχομαι. Έχει μουσικό μέτρο 9/8. Η διάταξη του χορού αποτελείται από δύο άντρες που κινούνται αντικρυστά και ελεύθερα, χωρίς συγκεκριμένη κατεύθυνση και κάνουν περίτεχνες φιγούρες. Χορεύεται κυρίως στο χωριό της Δρυοπίδας, στην αρχή του γλεντιού μετά το “Καλαματιανό” και το “Τσάμικο” αλλά και στο τέλος μετά το “Συρτό” και το “Μπάλλο”.

Λοχαγός

Λοχαγός

Κύθνος

Κύθνος

Αποκριάτικος γυναικείος χορός από την Κύθνο. Το όνομά του προκύπτει μάλλον από το τραγούδι που συνόδευε παλιά τη μελωδία. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Η λαβή είναι με τα χέρια τεντωμένα κάτω και έχει κατεύθυνση αντιωρολογιακή.

Μπάλλος (μορφή Κύθνου)

Μπάλλος (μορφή Κύθνου)

Κύθνος

Κύθνος

Χορός των νησιών (μορφή Κύθνου). Γράφεται και “Μπάλος”. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το σχήμα είναι ζευγαρωτό (ένας άντρας και μία γυναίκα), έχει ελεύθερη κατεύθυνση και οι χορευτές κρατιόνται είτε δίπλα είτε αντικρυστά με τα χέρια στο ύψος των ώμων, αλλά και ελεύθερα κατά φάσεις. Είναι ζευγαρωτός αυτοσχεδιαστικός χορός που ακολουθεί τον “Συρτό” (και την τεχνοτροπία στο βήμα του). Χορεύεται από όλα τα ζευγάρια που συμμετείχαν στον κύκλο του “Συρτού”. Χαρακτηριστικές είναι οι στροφές (“βόρτες”) που εκτελεί το ζευγάρι στο τσάκισμα της μουσικής.