Αγαθονήσι

Χοροί

Ελληνικοί χοροί
Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Ίσσος (γενική μορφή Δωδεκανήσου)

Αγαθονήσι,Αστυπάλαια,Κάρπαθος,Κάσος,Λειψοί,Λέρος,Μεγίστη,Νίσυρος,Πάτμος,Ρόδος,Σύμη,Τήλος,Χάλκη

Αγαθονήσι

Ίσσος

Χορός που συναντάται σε όλα τα Δωδεκάνησα, μάλλον με προέλευση από την Κάλυμνο. Γράφεται και “Ίσος” ή “Ίσιος” αλλά ανά νησί έχει και άλλο όνομα συνήθως από το όνομα του σκοπού που το συνοδεύει:”Σιανός” στην Πάτμο, “Ομπρός” ή “Αποστολίτικο” σε Νίσυρο, “Του Άη Παντελεήμονα” σε Τήλο, “Λέρικος” σε Λέρο, “Μελαχροινό” ή “Σιανός” σε Κω κλπ. Συνήθως τον παραγγέλουν στα όργανα ως “Λέρικο”, “Αποστολίτικο” ή “Καλύμνικο”. Το όνομά του προέρχεται από το αργό, στρωτό βήμα του. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή.

Καλαματιανός (τύπος γενικός)

Καλαματιανός (γενική μορφή)

Αγαθονήσι,Αμοργός,Ανάφη,Άνδρος,Αντίπαρος,Αστυπάλαια,Θήρα,Ίος,Κάλυμνος,Κάρπαθος,Κάσος,Κέα,Κίμωλος,Κύθνος,Κως,Λειψοί,Λέρος,Μεγίστη,Μήλος,Μύκονος,Νάξος,Νίσυρος,Πάρος,Πάτμος,Ρόδος,Σέριφος,Σίκινος,Σίφνος,Σύμη,Σύρος,Τήλος,Τήνος,Φολέγανδρος,Χάλκη

Αγαθονήσι

Καλαματιανός

Πανελλήνιος χορός με καταγωγή από τη Ρούμελη και το Μωρηά. Λέγεται και “Συρτός” κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη και σε μερικά νησιά προφέρεται και ως “Καλαμαθιανός”. Το όνομά του το πήρε πιθανότατα από το τραγούδι “Μαντήλι Καλαματιανό”. Έχει μουσικό μέτρο 7/8. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρες. Η λαβή είναι από τις παλάμες στο ύψος των ώμων. Επισημαίνεται ότι στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου και την Κρήτη πάντα ο τελευταίος χορευτής είναι άντρας καθώς και ότι σε μερικές περιπτώσεις, ιδίως τις Απόκριες, μπορεί η λαβή να είναι και από τους ώμους.

Μπάλλος (κοινή μορφή Αιγαίου)

Μπάλλος (κοινή μορφή Αιγαίου)

Αμοργός,Αντίπαρος,Μύκονος,Πάρος,Σέριφος,Σύρος,Τήνος,Αγαθονήσι,Αστυπάλαια,Κάλυμνος,Κάρπαθος,Κάσος,Λειψοί,Λέρος,Μεγίστη,Νίσυρος,Πάτμος,Ρόδος,Σύμη,Τήλος,Χάλκη

Αγαθονήσι

Χορός των νησιών (γενική μορφή των νησιών του Αιγαίου). Γράφεται και “Μπάλος”. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το σχήμα είναι ζευγαρωτό (ένας άντρας και μία γυναίκα), έχει ελεύθερη κατεύθυνση και οι χορευτές χορεύουν χωρίς να κρατιόνται. Είναι ζευγαρωτός ελεύθερος αυτοσχεδιαστικός χορός που ακολουθεί τον “Συρτό” (και την τεχνοτροπία στο βήμα του). Παλαιότερα χορευόταν από ένα ζευγάρι, αλλά πλέον από πολλά μαζί.

Συρτός (μορφή Βορειοανατολικού Αιγαίου)

Συρτός (μορφή Βορειού Αιγαίου)

Αγαθονήσι

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος χορός όπως αποδίδεται γενικά στο βόρειο,ανατολικό και δυτικό Αιγαίο  αλλά και σε παράκτιες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Το όνομά του το πήρε πιθανότατα από τη διάταξη των χορευτών, όπου ο πρώτος “σύρει”, τραβάει, κατευθύνει τους υπόλοιπους. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρες. Η λαβή είναι από τις παλάμες, με τα χέρια στο ύψος των ώμων. Γενικά ο βηματισμός μοιάζει με του “Καλαματιανού” με αλλαγές προς τα πίσω.