Κάρπαθος

Χοροί Νοτίου Αιγαίου

Γαϊτανάκι

Γαϊτανάκι

Σύρος, Σύρος Ερμούπολη, Ελλάδα

Αγαθονήσι

Πανελλήνιος αποκριάτικος χορός. Λέγεται και “Γατάνι” ή “Γαϊτανάκι”. Το όνομά του προέρχεται από τη μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία (ίσως σχετίζεται με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία γνωστή για την παραγωγή κορδέλας). Έχει μουσικό μέτρο 2/4 στα νησιά και 7/8 στη στεριανή χώρα. Το χορευτικό σχήμα είναι αρχικά κυκλικό και εναλλάσσεται σε δύο ομόκεντρους κύκλους που κινούνται αντίρροπα. Η διάταξη των χορευτών αποτελείται από 13 άτομα, ο ένας εκ των οποίων στηρίζει πάντα το στύλο πάνω στο οποίο είναι δεμένες οι κορδέλες . Η λαβή είναι ελεύθερη μεταξύ των χορευτών αλλά όλοι κρατιόνται από μία κορδέλα (γαϊτάνι) η οποία ξεκινάει από την κορυφή του στύλου στο κέντρο του κύκλου. Εν συνεχεία, όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει. Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο. Παλαιότερα χορευόταν σε όλη τη χώρα αλλά πλέον μόνο σε χορευτικές παραστάσεις και αναβιώσεις αποκριάτικων εθίμων στις πιο πολλές περιοχές, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό χορευτών.

Γονατιστός

Γονατιστός

Κάρπαθος

Κάρπαθος

Γονατιστός

Χορός από την Κάρπαθο. Το όνομά του προέρχεται από το ιδιαίτερο γονάτισμα στο βήμα. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αντιωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το αριστερό χέρι πάνω από το δεξί χέρι του επόμενου χορευτή. Επισημαίνεται ότι στο γλέντι της Καρπάθου ο Γονατιστός ακολουθεί τον “Σιανό” κα προετοιμάζει το σώμα για τον “Πάνω χορό”.

Ζερβόδεξος (μορφή Καρπάθου)

Ζερβόδεξος (μορφή Καρπάθου)

Κάρπαθος

Κάρπαθος

Ζερβόδεξος

Χορός από τη κεντρική Κάρπαθο. Το όνομά του το πήρε από την αλλαγή κατεύθυνσης των χορευτών πότε προς τα ζερβά (αριστερά) και πότε προς τα δεξιά. Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με κατεύθυνση αμφίδρομη. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το δεξί χέρι πάνω από το αριστερό του επόμενου χορευτή. Επισημαίνεται ότι ο χορός αυτός παρουσιάζεται μόνο από τις χορευτικές ομάδες του νησιού και δε χορεύεται στα γλέντια.

Ζερβός (μορφή Ολύμπου Καρπάθου)

Ζερβός (μορφή Ολύμπου Καρπάθου)

Κάρπαθος

Κάρπαθος

Ζερβός

Χορός από την Κάρπαθο (παραλλαγή Ολύμπου). Το όνομά του το πήρε από την κατεύθυνση των χορευτών προς τα ζερβά (αριστερά). Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με φορά ωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το δεξί χέρι πάνω από το αριστερό του επόμενου χορευτή. Επισημαίνεται ότι είναι χορός που χορεύεται στο τέλος κάθε γλεντιού και ότι, λόγω προκαταλήψεων για το όνομά του, δεν χορεύονταν στους γάμους και τα βαφτίσια.

Ζερβός (μορφή κεντρικής Καρπάθου)

Ζερβός (μορφή κεντρικής Καρπάθου)

Κάρπαθος

Κάρπαθος

Ζερβός

Χορός από την Κάρπαθο (παραλλαγή κεντρικής Καρπάθου). Το όνομά του το πήρε από την κατεύθυνση των χορευτών προς τα ζερβά (αριστερά). Έχει μουσικό μέτρο 2/4. Το χορευτικό σχήμα είναι τόξο με φορά ωρολογιακή. Η διάταξη των χορευτών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ των αντρών, με πρωτοχορευτή καθώς και τελευταίο του χορού πάντα άντρα. Η λαβή είναι σταυρωτή με το δεξί χέρι πάνω από το αριστερό του επόμενου χορευτή. Επισημαίνεται ότι είναι χορός που χορεύεται στο τέλος κάθε γλεντιού και ότι, λόγω προκαταλήψεων για το όνομά του, δεν χορεύονταν στους γάμους και τα βαφτίσια.